พจนานุกรมศัพท์เทคนิคสำคัญ (Core Technical Glossary)
คลังคำศัพท์นี้จัดทำขึ้นโดยทีมวิชาการ Dime Resource Hub เพื่อเป็นคู่มืออ้างอิงรวดเร็วสำหรับผู้เรียนและนักวิจัย
A
- Asymmetric Cryptography (วิทยาการรหัสลับแบบอสมมาตร): ระบบการเข้ารหัสที่ใช้คู่กุญแจสองดอกร่วมกัน ได้แก่ Public Key สำหรับการตรวจสอบ/เข้ารหัส และ Private Key สำหรับการถอดรหัส/สร้างลายมือชื่อดิจิทัล
B
- Block (บล็อก): โครงสร้างข้อมูลที่รวบรวมรายการธุรกรรม ข้อมูลส่วนหัว (Header) และค่าแฮช เพื่อเชื่อมต่อเข้ากับบล็อกก่อนหน้าในสายโซ่
- Block Proposer (ผู้นำเสนอบล็อก): โหนด Validator ที่ได้รับมอบหมายสิทธิ์จากอัลกอริทึมให้ทำหน้าที่รวบรวมธุรกรรมและสร้างบล็อกใหม่ในรอบเวลานั้น
- Byzantine Fault Tolerance - BFT (ความทนทานต่อความผิดพลาดแบบไบแซนไทน์): คุณสมบัติของระบบกระจายศูนย์ที่สามารถทำงานได้อย่างถูกต้อง แม้ว่าจะมีโหนดบางส่วนในเครือข่ายล้มเหลว หรือส่งข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง
C
- Consensus Mechanism (กลไกฉันทามติ): กฎเกณฑ์และอัลกอริทึมที่โหนดทั้งหมดในเครือข่ายบล็อกเชนใช้ร่วมกัน เพื่อให้บรรลุข้อตกลงเกี่ยวกับสถานะล่าสุดของสมุดบัญชี
D
- Decentralization (การกระจายศูนย์): การออกแบบระบบที่กระจายอำนาจการควบคุม การจัดเก็บข้อมูล และการตัดสินใจไปยังโหนดต่างๆ ในเครือข่าย โดยไม่มีหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่งควบคุมเพียงจุดเดียว
- Deterministic Wallet (กระเป๋าแบบกำหนดได้): กระเป๋าดิจิทัลที่สร้างคู่กุญแจทั้งหมดขึ้นจากค่าเริ่มต้นสุ่มชุดเดียว (Seed) ทำให้สามารถกู้คืนกุญแจทั้งหมดได้อย่างสมบูรณ์
F
- Finality (การสิ้นสุดการยืนยัน): จุดที่ธุรกรรมหรือบล็อกได้รับการยืนยันตามเกณฑ์ฉันทามติ และได้รับการการันตีว่าจะไม่สามารถถูกแก้ไข ยกเลิก หรือเขียนทับได้อีกในอนาคต
H
- Hash Function (ฟังก์ชันแฮช): อัลกอริทึมทางคณิตศาสตร์ที่แปลงข้อมูลนำเข้าขนาดใดก็ได้ให้กลายเป็นสตริงอักขระความยาวคงที่ โดยมีคุณสมบัติไม่สามารถย้อนกลับได้ (One-way)
M
- Mempool (หน่วยความจำพักธุรกรรม): พื้นที่พักข้อมูลในหน่วยความจำของโหนด ที่ใช้เก็บธุรกรรมที่ผ่านการตรวจสอบเบื้องต้นแล้ว แต่ยังไม่ได้รับการบรรจุลงในบล็อก
- Merkle Tree (ต้นไม้เมอร์เคิล): โครงสร้างข้อมูลแบบต้นไม้ที่สรุปค่าแฮชของรายการธุรกรรมทั้งหมด ช่วยให้สามารถตรวจสอบการมีอยู่และความถูกต้องของข้อมูลได้อย่างรวดเร็ว
N
- Node (โหนด): เครื่องคอมพิวเตอร์หรือเซิร์ฟเวอร์ที่เชื่อมต่อเข้ากับเครือข่ายบล็อกเชน รันซอฟต์แวร์โปรโตคอล และมีสำเนาของสมุดบัญชีเพื่อร่วมตรวจสอบและกระจายข้อมูล
P
- Peer-to-Peer - P2P (เครือข่ายแบบเพียร์ทูเพียร์): สถาปัตยกรรมเครือข่ายที่คอมพิวเตอร์แต่ละเครื่องสามารถติดต่อสื่อสารและส่งต่อข้อมูลถึงกันได้โดยตรงโดยไม่ต้องผ่านเซิร์ฟเวอร์กลาง
V
- Validator (ผู้ตรวจสอบความถูกต้อง): โหนดที่มีบทบาทหน้าที่ในการตรวจสอบความถูกต้องของธุรกรรม เสนอบล็อก และลงคะแนนเสียงรับรองบล็อกใหม่ตามกฎฉันทามติของเครือข่าย